Neden kafesle tanıtım?
Bir koloni, kendi ana arısının kokusunu (feromonunu) tanır ve yabancı bir ana arıya saldırabilir. Kafes, yeni ana arıyı birkaç gün boyunca korurken koloninin onun kokusuna alışmasını sağlar. Kandının arılar tarafından yavaş yavaş yenmesi, bu alışma süresini kendiliğinden ayarlar.
Hazırlık: ana arı elinize ulaştığında
- Kafesi doğrudan güneş, rüzgâr ve soğuktan uzak, serin ve gölge bir yerde tutun.
- Kafesin teline bir iki damla su damlatın; arıları ıslatmayın.
- Ana arıyı mümkünse aynı gün, en geç ertesi gün verin.
Adım adım ana arı verme (yüksek kabul yöntemi)
Aşağıdaki yöntemde kabul oranının %100'e yakın olduğu bildirilmektedir. [kaynak]
- Koloniyi öksüzleştirin. Eski ana arıyı bulup koloniden alın. Öksüz kalan koloni, genç larvalardan kendine yeni ana arı yetiştirmek için yüksük çekmeye başlar.
- Yaklaşık 6 gün sonra yüksükleri bozun. Koloninin çektiği bütün ana arı yüksüklerini bozun. Kolonide günlük yumurta, genç larva ve bakire ana arı kalmamalıdır; böylece koloninin yeni ana arıyı kabul etmekten başka seçeneği kalmaz.
- Kafesi yerleştirin. Kandılı ucun tıpasını açın ve kafesi kuluçkalığın ortasında, iki yavrulu çerçevenin arasına tel yüzü aşağı gelecek şekilde yerleştirin. Arılar ana arıyı tel üzerinden besler ve kandıyı yiyerek birkaç günde serbest bırakır.
- Kovanı kapatın ve bekleyin. Yaklaşık 3–5 gün boyunca kovanı açmayın. Nektar akımı yoksa şurupla beslemek kabulü kolaylaştırır.
- Serbest kalmayı kontrol edin. Ana arının kafesten çıktığını görün. Kafes hâlâ doluysa ve arılar sakinse birkaç gün daha bekleyin.
- Yumurtayı kontrol edin. Birkaç gün sonra taze yumurta ve genç larva görmek başarılı tanıtımın işaretidir.
Kısa yol: aynı gün ya da ertesi gün verme
Pek çok arıcı, zaman kazanmak için kafesi öksüzleştirmeden birkaç saat ile bir gün sonra verir. Bu yöntem pratikte sık kullanılsa da kabul oranı koloninin durumuna, nektar akımına ve havaya göre daha değişkendir. Bu yolu seçerseniz ana arı serbest kaldıktan sonra koloninin çektiği yüksükleri mutlaka kontrol edip bozun.
Kabul edildiğini nasıl anlarsınız?
| Gözlem | Anlamı | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Arılar kafesin üstünde sakin, ana arıyı besliyor | Kabul olumlu | Kovanı kapatıp bekleyin |
| Arılar kafese sıkı kümelenmiş, tele ısırıyor | Henüz kabul yok (topa alma) | Kafesi kapalı tutun, birkaç gün daha bekleyin |
| Ana arı serbest, taze yumurta var | Tanıtım tamamlandı | Yüksükleri bozun, normal bakıma dönün |
| Ana arı yok, yüksükler çekilmiş | Kabul başarısız | Yüksükleri bozup yeni ana arı verin |
Sık yapılan hatalar
- Ana arıyı doğrudan salmak: Kafessiz verilen ana arı çoğunlukla öldürülür.
- Kovanı sık açmak: İlk günlerde yapılan kontroller koloniyi huzursuz eder ve kabulü bozabilir.
- Öksüzleştirmeden vermek: Kovanda ana arı varken verilen yeni ana arı kabul görmez.
- Yalancı ana arılı koloniye vermek: Uzun süre öksüz kalıp işçi arıların yumurtladığı kolonilerde kabul çok zordur; bu kolonileri önce güçlü bir koloniyle birleştirmek daha doğrudur.
- Soğuk veya yağmurlu havada çalışmak: Mümkünse sıcak, sakin bir günü seçin.
Sık sorulan sorular
Öksüzleştirdikten ne kadar sonra ana arı verilir?
İki yaklaşım vardır. Kabul oranı en yüksek yöntemde koloni öksüzleştirilir, yaklaşık 6 gün sonra koloninin çektiği tüm ana arı yüksükleri bozulur ve kafes ancak bundan sonra verilir. Pratikte sık kullanılan kısa yolda kafes, öksüzleştirmeden birkaç saat ile bir gün sonra verilir; bu yöntemde kabul daha değişkendir.
Kafesin kandı tıpası ne zaman açılır?
Kafes kovana yerleştirilirken kandı tarafındaki koruyucu tıpa çıkarılır. Arılar kandıyı yiyerek birkaç gün içinde ana arıyı kendileri serbest bırakır; bu süre koloninin ana arının kokusuna alışmasını sağlar.
Ana arının kabul edildiği nasıl anlaşılır?
Kafesin üzerindeki arılar sakin, ana arıyı besleyip yalıyorsa kabul olumludur. Arılar kafese sıkıca kümelenip tele ısırıyorsa (topa alma) kabul henüz olmamıştır; kafesi kapalı tutup birkaç gün daha bekleyin.
Ana arı verildikten sonra kovan ne zaman kontrol edilmeli?
Serbest kalma için yaklaşık 3–5 gün bekleyin, kovanı gereksiz yere açmayın. Ana arı serbest kaldıktan birkaç gün sonra taze yumurta ve genç larva görmek başarılı tanıtımın işaretidir.
Kafes kovana nasıl yerleştirilir?
Kafes, kandılı ucu açılmış olarak iki yavrulu çerçevenin arasına ve tel yüzü aşağı gelecek şekilde konur. Böylece arılar ana arıyı tel üzerinden besleyebilir ve kandıyı yiyerek onu serbest bırakır.